Als Max Verstappen over het rechte stuk raast in Zandvoort, een hockeywedstrijd in Amstelveen de beslissende fase ingaat en op de Bosbaan de finales van het WK Roeien worden gevaren, schieten er duizenden draadloze signalen door een klein stukje ruimte: het radiospectrum.
Die signalen komen uit verschillende bronnen, zoals de communicatie tussen coureur en pitstraat, uit televisiecamera's, portofoons van beveiligers, draadloze microfoons, tijdwaarnemingsystemen, medische teams, mobiele netwerken en hulpdiensten. Alles gebruikt een stukje radiofrequentie. En die frequenties zijn schaars.
Deze zomer vormt dat een bijzondere uitdaging. Het WK Hockey (15 t/m 30 augustus), het WK Roeien (22 t/m 30 augustus) en de Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix (21 t/m 23 augustus) vinden vrijwel gelijktijdig plaats. Twee evenementen zelfs op steenworp afstand van elkaar in Amstelveen, het derde op nog geen dertig kilometer afstand in Zandvoort. Voor de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) betekent dat een logistieke puzzel in de ether.
De drukste snelweg van Nederland
Je kunt het radiospectrum vergelijken met een snelweg. Iedere draadloze verbinding krijgt zijn eigen rijstrook. Zolang iedereen op zijn eigen baan blijft rijden, verloopt het verkeer soepel. Maar zodra twee gebruikers dezelfde ruimte opeisen, ontstaan opstoppingen. In de ether noemen we dat storing.
Bij een groot sportevenement kan zo'n storing veel gevolgen hebben. De communicatie tussen een Formule 1-coureur en zijn team moet altijd werken. Net als de portofoons van de beveiliging, de verbindingen van de medische teams, de camera's van televisieploegen en de communicatie van hulpdiensten. De kunst is dus om duizenden gebruikers veilig naast elkaar te laten rijden.
De puzzel begint maanden eerder
De puzzel in de ether wordt niet tijdens het evenement opgelost, maar al maanden daarvoor. Organisaties vragen vergunningen aan voor het gebruik van radiofrequenties. Vervolgens brengen specialisten van de RDI alle wensen in kaart. Wie gebruikt welke apparatuur? Waar? Wanneer? Hoeveel bandbreedte is nodig? Welke andere gebruikers zijn al actief in de omgeving?
Daarna begint het echte puzzelen: de frequentieplanning. Iedere gebruiker krijgt een eigen plaats in het radiospectrum, zodat alle gebruikers storingvrij kunnen werken. Zeker wanneer drie internationale evenementen tegelijkertijd plaatsvinden, vraagt dat om precisiewerk.
Eerst meten, daarna pas starten
Ook op locatie begint het werk ruim voordat de eerste bezoeker binnenkomt. Met mobiele meetwagens brengen inspecteurs de radiosituatie rondom de evenementenlocaties in kaart. Apparatuur wordt gecontroleerd, zenders worden getest en frequenties gemeten. Werkt alles zoals gepland? Zijn er onverwachte signalen? Kunnen alle draadloze toepassingen veilig naast elkaar functioneren? Door mogelijke knelpunten vooraf te ontdekken, worden problemen tijdens de evenementen zoveel mogelijk voorkomen.
De wedstrijd loopt, de puzzel gaat door
Ook tijdens de evenementen blijft de RDI continu actief. Specialisten monitoren het radiospectrum en speuren naar signalen die er niet horen of onverwacht storing veroorzaken. Als het nodig is, kan worden onderzocht waar een verstoring vandaan komt en welke maatregelen nodig zijn. Dat gebeurt grotendeels achter de schermen. Sporters, bezoekers en televisiekijkers merken er meestal niets van. En dat is natuurlijk precies de bedoeling.
Van NAVO-top naar topsport
Het bewaken van het radiospectrum is voor de RDI niet nieuw. Tijdens de NAVO-top in Den Haag in 2025 werkte de inspectie samen met onder meer Defensie, politie en veiligheidsdiensten om vitale draadloze verbindingen en andere toepassingen beschikbaar te houden. Maandenlange voorbereiding, nauwkeurige frequentieplanning, intensieve samenwerking en continue monitoring zorgden ervoor dat grote aantallen vitale draadloze toepassingen betrouwbaar konden functioneren tijdens een van de grootste veiligheidsoperaties die Nederland ooit organiseerde.
Onzichtbaar werk
Wie deze zomer langs de Bosbaan loopt, in het Wagener Stadion zit of op de tribune van Circuit Zandvoort plaatsneemt, zal de medewerkers van de RDI niet opmerken. Toch zijn zij al maanden bezig om ervoor te zorgen dat alles werkt. Want achter iedere storingsvrije radioverbinding, iedere live-uitzending en iedere portofoon die het gewoon doet, schuilt een zorgvuldig gelegde, onzichtbare puzzel in de ether.