Toezichthouders, bedrijven en experts ontmoetten elkaar op het AI-Toezichtcongres 2025 om te spreken over verantwoorde én innovatieve inzet van AI. Het congres is georganiseerd door de toezichthouders Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). We namen de bezoekers mee in de inrichting van het toezicht, de AI Act en nationale en Europese samenwerking. En in interactieve sessies gingen we met elkaar in gesprek over innovatie, standaarden, sandboxes en nog veel meer onderwerpen rondom verantwoord AI-gebruik.
Als experts op het gebied van persoonsgegevens, digitale infrastructuur en cybersecurity hebben de AP en de RDI een coördinerende functie in het AI-toezicht en de samenwerking met de sectorale toezichthouders. Onze gezamenlijke boodschap op het congres? Toezicht op AI gaat niet alleen ons aan, maar de complete samenleving. Want bij AI staan we voor vraagstukken die ons als burger allemaal raken: onze grondrechten, (digitale) veiligheid en, gezondheid . Daarbij staan we voor de vraag hoe toezicht kan helpen bij de innovatie van AI.
Toezicht en bedrijfsleven hand in hand als partners
De Inspecteur-generaal van de RDI, Angeline van Dijk, opende de dag in een vraaggesprek met AP-bestuurder Katja Mür. Angeline bepleitte dat overheid en bedrijfsleven samen aan zet zijn voor verantwoord gebruik van AI. Als actief betrokkene bij het (tech)bedrijfsleven stond Constantijn van Oranje ook op het podium en hij stelde de vraag die andere aanwezigen op de lippen brandde: ‘Hoe voorkomen we dat we AI-toezicht ‘dichtregelen’ en ruimte voor innovatie wordt gesmoord?’
Angeline deed hierop een handreiking aan de aanwezige bedrijven. Zie toezicht als je partner, die graag hand in hand wil lopen met de innovatieve partner uit het bedrijfsleven.
Verschil tussen een nieuwe collega werven en een taart bakken
Vanuit ervaring in de telecomsector weet de RDI dat standaardisering juist bij innovatie een belangrijke sleutel is. Door actief mee te bouwen aan internationale standaarden voor GSM, 5G en 6G droegen we eerder al bij aan wereldwijde connectiviteit. Diezelfde benadering zetten we nu in voor AI: innovatie stimuleren waar mogelijk en risico’s remmen waar nodig. Hierbij onderstreepte Angeline dat we als samenleving AI altijd in de context van het gebruik moeten plaatsen. AI-componenten in werving- en selectiesystemen vragen een andere benadering dan AI die thuisbakkers helpt om de smaak van hun appeltaart te optimaliseren.
Beeld: © Remco Lassche / Remco Lassche
Inspecteur-generaal Angeline van Dijk van de RDI op het AI-Toezichtcongres
In gesprek met de markt zelf in regulatory sandboxes
Directeur Apparatuur John Derksen legde uit dat de RDI als markttoezichthouder (msa) kijkt naar veiligheid én verdienvermogen van producten. Ondernemers moeten winst kunnen maken op hun product. Daarom kiezen wij ook bij AI voor risico-gebaseerd toezicht. We houden het bonnenboekje en afvinklijstje in de zak en gaan in gesprek met de markt zelf om realistische normen te stellen (regulatory sandboxes). Zo krijgen ondernemers de kans om hun product compliant én met genoeg verdienvermogen te produceren.
Mondiale aanpak AI-toezicht meest effectief
Dit toezicht moeten we samen met andere Europese toezichthouders vormgeven. Belangrijk is dat we als toezichthouders ‘met één mond praten’, want veel AI beperkt zich niet tot een sector of een land. Sterke internationale samenwerking is onmisbaar en als voorzitter van de Europese werkgroep van toezichthouders is de RDI leidend hierin. Deze werkwijze is effectief. Zo is UNESCO, in samenwerking met de RDI, een Global Network of AI Supervision (GNAIS) gestart in Bangkok afgelopen zomer. Daarnaast werkten we in samenwerking met UNESCO en de Europese commissie aan een praktische toolkit, bedoeld om Europese toezichthouders te helpen toezicht te houden op AI in systemen.
Brug slaan tussen technisch en ethisch toezicht
Vanuit het AI Coördinatie Centrum, het samenwerkingsverband met de Autoriteit Persoonsgegevens, slaat de RDI binnen het AI-toezicht de brug tussen technisch en ethisch toezicht. Zo borgen we zowel de veiligheid van AI-systemen en producten als de bescherming van grondrechten. Met die gezamenlijke aanpak bouwen we aan een eerlijk, veilig en open digitaal ecosysteem.