De digitale infrastructuur is steeds nadrukkelijker onderdeel van de geopolitiek: als machtsmiddel én als doelwit. Cyberaanvallen, sabotage en spionage nemen toe en worden moeilijker te herkennen en te herleiden. Tegelijkertijd veranderen technologische ontwikkelingen, zoals kunstmatige intelligentie (AI) en nieuwe satelliettechnologie, de mogelijkheden én de kwetsbaarheden van onze digitale infrastructuur. Dergelijke ontwikkelingen kunnen de beschikbaarheid, veiligheid en betrouwbaarheid van essentiële diensten raken, zoals internet, betalingsverkeer en energievoorziening. Verstoring daarvan kan grote maatschappelijke gevolgen hebben. Dat signaleert de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) in de Trendradar 2026–2035.
De Trendradar
De Trendradar beschrijft 26 ontwikkelingen die de komende tien jaar van invloed kunnen zijn op de digitale infrastructuur. Ze zijn in samenwerking met experts uit het bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden in kaart gebracht en beoordeeld op hun verwachte impact. De ontwikkelingen laten zien dat technologische innovatie, geopolitieke verhoudingen en digitale weerbaarheid nauw met elkaar samenhangen. De Trendradar helpt de RDI tijdig in te spelen op veranderingen en richting te geven aan haar toezicht in het komende decennium.
In totaal beschrijft de Trendradar 26 ontwikkelingen die de komende tien jaar van invloed kunnen zijn op de digitale infrastructuur. Daarbij komen verder onder meer de volgende thema’s aan de orde.
Toenemende drukte op het frequentiespectrum
Het frequentiespectrum raakt steeds voller door het toenemende gebruik, bijvoorbeeld voor satellietcommunicatie en consumentenelektronica. Hierdoor neemt de kans op storingen toe. Dat kan gevolgen hebben voor vitale toepassingen, zoals GPS, communicatie van hulpdiensten, medische apparatuur, defensie en luchtvaart. Ook neemt het risico toe op bewuste verstoring en misleiding van communicatiesignalen.
Tegelijkertijd maakt verbeterde satelliettechnologie nieuwe driedimensionale netwerken mogelijk die de dekking en beschikbaarheid van verbindingen kunnen verbeteren.
Kunstmatige intelligentie die zelfstandig handelt
AI-systemen worden steeds vaker aan elkaar gekoppeld en kunnen daardoor zelfstandig taken uitvoeren en beslissingen nemen. Dat biedt kansen voor dienstverlening en automatisering, maar brengt ook nieuwe risico’s met zich mee. Zo kunnen autonome AI-systemen worden ingezet voor geavanceerde cyberaanvallen. Naarmate deze systemen toegang krijgen tot meer gegevens en digitale processen, worden goede beveiliging, controle en duidelijke verantwoordelijkheden steeds belangrijker.
Het volledige overzicht van de 26 ontwikkelingen vindt u in de Trendradar.